Günlük yaşamınızda yıkama, tarama ya da fırçalama gibi işlemlerden sonra saçınız dökülür. Çoğu zaman saç dökülmenizin doğal ya da patolojik bir duruma bağlı olduğunu ayırt etmekte zorlanırsınız.

Saç telleriniz cilt altı dokusuna yerleşmiş olan kıl folikülü denilen doğurgan hücrelerin bulunduğu anatomik yapıdan gelişir. Kıl kökündeki canlı hücrelerden büyüyen saç teliniz, giderek sertleşir ve deri yüzeyine çıktıktan sonra keratin denilen ölü hücrelerden ve etrafını saran koruyucu kılıftan oluşur.

Kıl foliküllerinizin sayısı doğuştan bellidir, vücut sonradan yeni folikül geliştiremez. Başınızda ortalama yüz bin civarında kıl üreten folikül vardır.

Bir saç telinin kıl kökünden çıkıp dökülmesine kadar geçen süreci saç döngüsü olarak tanımlarız. Bu döngü genetik yapınız, yaşınız ve sağlığınıza bağlı olarak 2 ile 7 yıl arasında değişir.

Bu süreci öğrenmeniz normal ya da aşırı saç dökülmesini ayırt etmenize yardımcı olur.

Saçınızın büyüme döngüsü üç ana evreden oluşur:

Saç telinizin aktif olarak büyüyüp uzadığı evreye anagen faz denir. Anagen faz genetik özelliklerinize bağlı olarak ortalama 2-7 yıl sürer. Büyüme dönemi ne kadar uzun sürerse, saç telleriniz de o kadar uzun olur. Bazı kişilerin saç boyu topuklarına kadar uzarken, bazılarının omuz boyunda kalma nedeni budur. Saçınız ayda ortalama 0,5-1 cm kadar uzar. Normalde saç tellerinizin %90'ı büyüme evresindedir.

İkinci evre, saçın uzamasının yavaşladığı geçiş evresidir. Katagen faz olarak adlandırılan bu dönem 2-3 hafta sürer ve saçlarınızın %1'i bu dönemdedir.

Saç büyümesinin son evresi, telogen faz denilen dinlenme fazıdır. Saç uzamasının durduğu bu dönem 3-4 ay sürer ve sonunda saç düşer. Aynı kıl kökünde yeni bir saç teli büyümeye başlar. Saçlarınızın %10’u ise bu dökülme evresindedir.

Bu doğal döngünün bir sonucu olarak her gün biraz saç dökülmesi normaldir.

Normal ya da aşırı saç dökülmesi kavramı kişiden kişiye değişir.

Saçlarınız ne kadar sık ve büyüme fazınız ne kadar kısa ise her gün o kadar çok saç teliniz dökülür. Kıl folikülü sayısı, saç yoğunluğunuzu belirler.

Sarı saçlı iseniz başınızda ortalama 140.000,siyah ise ortalama 100.000, kızıl ise ortalama 90.000 kıl folikülü vardır. Günlük olarak dökülen kıl sayınız saç renginize ve anagen fazınızın uzunluğuna bağlı olarak değişir.

Sonuçta bazı kişiler için normal sayılan saç dökülmesi, bazıları için aşırı olarak değerlendirilir.

Her gün kaç tane saç telinizin döküldüğünü belirlemek mümkün değildir.

Genel bir yaklaşımla günde 50-100 civarında saç dökülmesini normal kabul edebilirsiniz. Sık fırçalamanız ya da çok sık yıkamanız saç dökülmenizi artırabilir. Diyet yaparken ya da ilaç kullanırken saçlarınızın normalden daha fazla dökülmesi de olağan bir durumdur.

Eğer saçlarınız alıştığınızdan daha fazla dökülüyorsa hormonal, fiziksel ve duygusal nedenlere bağlı olabileceği gibi, beslenme bozukluğu ya da ilaç kullanımı da saç dökülmesine yol açabilir.

Saç tellerinizin günde 150-200'den fazla sayıda döküldüğünü düşünüyorsanız bunu aşırı kabul edebilir ve altta yatan olası bir tıbbi sorunu araştırmak için doktorunuza başvurabilirsiniz.

By Dr. Mehtap Bozkır for Men's Life Today
Dermatoloji Uzmanı